ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2019: ΣΠΥΡΟΣ ΒΟΥΓΙΑΣ

Απαντήσεις Σπύρου Βούγια στο Debate του Έθνους της Κυριακής σχετικά με τον πολιτισμό

Λάθη και καθυστερήσεις

Στη Θεσσαλονίκη (σε αντίθεση µε την Αθήνα), τα διαδοχικά στρώµατα της συνεχούς ιστορίας της αποκαλύπτονται κάθε 4-5 µέτρα εκσκαφής στο έδαφος (ελληνιστικά, ρωµαϊκά, παλαιοχριστιανικά, βυζαντινά, οθωµανικά). Για τον λόγο αυτό, ένας από τους λόγους που πρότεινα επίµονα το σύγχρονο επιφανειακό τραµ από τη δεκαετία του ’80 ήταν και η πρόβλεψη πως η κάθετη κατασκευή των σταθµών θα καθυστερούσε δραµατικά την ολοκλήρωση του µετρό (κάτι που συνέβη και πλήγωσε βαριά την οικονοµία της πόλης για είκοσι χρόνια). Τα λάθη συνεχίστηκαν όταν βρέθηκε, άθικτη σχεδόν, η Ρωµαϊκή Εγνατία και επιχειρήθηκε, στην αρχή, η βάναυση αποµάκρυνση όλων των πολύτιµων αρχαιοτήτων από τη θέση τους. Μετά τη δικαιολογηµένη κατακραυγή, προκρίθηκε στην αρχή η προσωρινή µετακίνηση και επιστροφή τους, µέθοδος που εφαρµόστηκε στη στάση της Αγίας Σοφίας. Στη διασταύρωση Βενιζέλου και Εγνατίας, η αξία και η ποιότητα των ευρηµάτων δεν επέτρεψαν αυτήν την επιλογή και επιλέχθηκε, έπειτα από πολλές καθυστερήσεις, να γίνει νέα µελέτη για την παραµονή των αρχαίων «επιτόπου», σε συνδυασµό µε µια µεγάλη αρχαιολογική πλατεία που θα αναβαθµίσει το ιστορικό και τουριστικό ενδιαφέρον της περιοχής. Για άλλη µια φορά, ένα συγκοινωνιακό έργο της Θεσσαλονίκης µετατράπηκε σε µεγάλο βαθµό σε αρχαιολογικό και το τίµηµα θα είναι, τελικά, η µεγάλη καθυστέρηση της ένταξης του κρίσιµου σταθµού της Βενιζέλου στην κανονική λειτουργία του νέου συστήµατος.

Προβολή του Ελληνικού Σινεμά

Είμαι παιδί του Φεστιβάλ. Από 15 ετών στεκόµουν στις ουρές από το πρωί για ένα εισιτήριο ή, αν δεν έβρισκα, έψαχνα τρόπους να µπω από φεγγίτες και κρυφές πόρτες. Παρακολούθησα όλη τη λαµπρή πορεία του, από την αποθέωση και την αµφισβήτηση του ελληνικού σινεµά, µέχρι τον εξοβελισµό του από αυτό. Η ακµή του κορυφώθηκε όταν έγινε έδρα του το «Ολύµπιον» (επί διεύθυνσης Μισέλ ∆ηµόπουλου και προεδρίας Θόδωρου Αγγελόπουλου), αλλά και στη συνέχεια, από την περίοδο της µεγάλης κρίσης µέχρι σήµερα, κρατήθηκε ψηλά, µε κύρος και αξιοπρέπεια, ως σπάνια εξαίρεση στον κανόνα της παρακµής των περισσότερων πολιτιστικών θεσµών στη χώρα µας. Τόσο η περίοδος του ∆ηµήτρη Εϊπίδη (που έδωσε έµφαση στο ντοκιµαντέρ και στον διεθνή χαρακτήρα του φεστιβάλ), όσο και η σηµερινή, της ικανότατης κυρίας Ελίζ Ζαλαντό µε διευθυντή τον Ορέστη Ανδρεαδάκη (που ισορροπούν επιδέξια ανάµεσα στο κλασικό ποιοτικό και στο εναλλακτικό σινεµά), διατηρούν τη λάµψη, το ενδιαφέρον και τη νεανική φρεσκάδα του κοινού και δηµιουργούν κάθε χρόνο (και σε όλη τη διάρκεια της χρονιάς) ένα σηµαντικό πολιτιστικό γεγονός για την πόλη. Αυτό που θα ήθελα να προτείνω είναι η ενίσχυση της συµµετοχής και της προβολής του ελληνικού κινηµατογράφου, που µπορεί να προσδώσει ξανά στο Φεστιβάλ κάτι από το χαµένο συναίσθηµα, την ένταση και τον ανταγωνισµό που διέκρινε κάποτε αυτόν τον ξεχωριστό και ιδιαίτερα αγαπητό θεσµό της Θεσσαλονίκης.

Να γίνουν φεστιβάλ µε καλλιτεχνικό διευθυντή

Τα «Δημήτρια» είναι θεσµός εδώ και πολλά χρόνια. Σε καµία περίπτωση δεν µπορούν να έχουν τους παλιούς προϋπολογισµούς, οι οποίοι επέτρεπαν να προσκαλούνται διεθνούς φήµης πολυµελείς ορχήστρες. Τα «∆ηµήτρια» έχουν αναγκαστικά περιοριστεί σε µικρότερα σχήµατα, αλλά έχουν απλωθεί σε θεµατικές που αφορούν τους νέους, σε νεανικά σχήµατα της πόλης αλλά και ξένα. Επίσης, έχουν σαφώς µεγαλύτερο και διαφορετικό κοινό. Τα «∆ηµήτρια» δεν πρέπει σε καµία περίπτωση να καταργηθούν. Πρέπει όµως να γίνουν φεστιβάλ µε καλλιτεχνικό διευθυντή, δυνατότητα χορηγήσεων και εξειδικευµένο προσωπικό. Tα «∆ηµήτρια» µπορούν να γίνουν η γεννήτρια και άλλων εκδηλώσεων, κεντρικός θεσµός ανάδειξης της πολιτισµικής δηµιουργίας και καινοτοµίας της πόλης, σε στενή συνεργασία και συµπόρευση µε όλους τους φορείς, δηµόσιους και ιδιωτικούς, καθώς και µε τα πνευµατικά ιδρύµατα που λειτουργούν ως παραγωγοί πολιτισµού. Τα «∆ηµήτρια» συνδιαλέγονται µε όλες τις δηµιουργικές οµάδες νέων της πόλης καθώς και µε τις κινήσεις πολιτών που γεννήθηκαν µέσα από τις ανάγκες αυτής της πόλης τα τελευταία χρόνια. Επίσης, θα συνεχίσουµε τα εργαστήρια που πραγµατοποιούν οι προσκεκληµένοι καλλιτέχνες. Σε όλη αυτήν την προσπάθεια, θα συνεχίσουµε να χρησιµοποιούµε τους εθελοντές που έχουν γίνει πια απαραίτητοι. Ακριβώς επειδή είναι απαραίτητοι, θα επιχειρήσουµε να τους πιστοποιήσουµε, ώστε να γίνουν µία ακόµη πιο συµπαγής οµάδα. Τέλος, οφείλουµε να κάνουµε µια συστηµατική προσπάθεια να εντάξουµε τους µετανάστες και τους πρόσφυγες που έχουν εγκατασταθεί στη Θεσσαλονίκη τα τελευταία χρόνια. Προς την κατεύθυνση αυτή, θα φτιάξουµε σε εντελώς διαφορετική βάση απ’ ότι παλιά τον θεσµό «Τα ∆ηµήτρια πηγαίνουν στο σχολείο». Την εποχή των «∆ηµητρίων» όλοι οι φορείς και θεσµοί, µουσεία κ.λπ. θα συµµετέχουν σε ένα φεστιβάλ που θα έχει κάτι για όλους.

Πολύχρωµο και φιλόξενο λιµάνι

Είναι πολύ ενδιαφέρον ότι η Θεσσαλονίκη δεν ήταν ποτέ µονοεθνική, µονογλωσσική και χωρίς «ξένους». Πάντοτε ήταν ένα φιλόξενο λιµάνι και µια αγκαλιά για τους εσωτερικούς µετανάστες και τους πρόσφυγες. Η Θεσσαλονίκη άκουγε πολλές γλώσσες και ανεχόταν πολλούς πολιτισµούς. Υποδέχθηκε έναν µεγάλο αριθµό µεταναστών από τα Βαλκάνια και την πρώην ΕΣΣ∆ και ανταποκρίθηκε περίφηµα. Για να µην πούµε ότι κρατήσαµε ανοιχτά πολλά σχολεία, άρα και θέσεις εργασίας, και είχαµε για πολλά χρόνια εργατικό δυναµικό. Αυτός ο χαρακτήρας µπορεί να διατηρηθεί µέσω της «διπλωµατίας των πόλεων» της προηγούµενης διοίκησης, µέσω αγγλόφωνων προγραµµάτων στα πανεπιστήµιά της, µέσω ανταλλαγών νέων.

Φυσικά η περαιτέρω ανάδειξη των µνηµείων της και οι περίπατοι που διατρέχουν όλη την γκάµα χρονολογιών αλλά και δραστηριοτήτων της πόλης είναι µια καλή αφορµή να αρχίσουµε τις ξεναγήσεις και σε άλλες γλώσσες. Η φιλοξενία διεθνών αθλητικών γεγονότων ανοίγει την πόλη και τους ορίζοντές της. Τα διεθνή «αφιερώµατα» µπορούν και οφείλουν να γίνουν πραγµατικά διεθνή (βλ. Φεστιβάλ Βιβλίου). Η Θεσσαλονίκη φιλοξενεί πολλές εθνότητες και είµαστε σίγουροι ότι ο προσφυγικός πληθυσµός θα ενισχύσει αυτήν την πολυχρωµία. Ηδη το Φεστιβάλ Κινηµατογράφου έβαλε τη Θεσσαλονίκη στον παγκόσµιο χάρτη και οι δρόµοι µας είναι γεµάτοι από πολλά χρώµατα και πολλούς ανθρώπους από άλλες χώρες. Εµείς ως ΠΟΛΗχρωµη Θεσσαλονίκη δεν µπορούµε παρά να χαιρετίσουµε αυτή την πολύτιµη πολυφωνία.

Σπύρος Βούγιας | ΠΟΛΗχρωμη Θεσσαλονίκη - λογότυπο

ΣΠΥΡΟΣ ΒΟΥΓΙΑΣ

Ο ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΣ ΔΗΜΑΡΧΟΣ

Σπύρος Βούγιας | ΠΟΛΗχρωμη Θεσσαλονίκη - λογότυπο